గాంధీ జయంతి: సత్యం, అహింసతో ప్రపంచానికి మార్గం చూపిన మహాత్ముడు
1869 అక్టోబర్ 2న గుజరాత్‌లోని పోర్‌బందర్‌లో మోహన్‌దాస్ కరంచంద్ గాంధీ జన్మించారు. సాధారణ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసి న్యాయవాదిగా ఎదిగారు. అనంతరం దక్షిణాఫ్రికాలో ఉన్న సమయంలో అక్కడి భారతీయులు ఎదుర్కొంటున్న వివక్షను ప్రత్యక్షంగా చూశారు. ఆ అనుభవాలు ఆయన జీవిత దృక్పథాన్ని మార్చాయి. అన్యాయానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి హింస అవసరం లేదని, సత్యం మరియు అహింస ద్వారా కూడా ప్రజలు తమ హక్కులను సాధించగలరని ఆయన విశ్వసించారు.
భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత గాంధీజీ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. అప్పటివరకు వివిధ ప్రాంతాల్లో, వివిధ వర్గాల్లో కొనసాగుతున్న పోరాటాలను ప్రజా ఉద్యమంగా మార్చడంలో ఆయన కృషి ఎంతో ప్రభావం చూపింది. రైతులు, కార్మికులు, మహిళలు, విద్యార్థులు, సామాన్య ప్రజలను స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో భాగస్వాములను చేయడానికి ఆయన ప్రయత్నించారు.
గాంధీజీ రాజకీయ పోరాటానికి ప్రత్యేకమైన మార్గాన్ని ఎంచుకున్నారు. సత్యాగ్రహం, అహింస ఆయన ఉద్యమానికి ప్రధాన సూత్రాలుగా నిలిచాయి. అన్యాయమైన చట్టాలను శాంతియుతంగా వ్యతిరేకించడం, ప్రజల్లో చైతన్యం తీసుకురావడం, స్వదేశీ వస్తువులను ప్రోత్సహించడం వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా బ్రిటిష్ పాలనపై ప్రజల్లో వ్యతిరేకతను పెంచారు.
ఉప్పు సత్యాగ్రహం భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది. ఉప్పుపై బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం విధించిన పన్నుకు వ్యతిరేకంగా గాంధీజీ చేపట్టిన దండి యాత్ర దేశవ్యాప్తంగా ప్రజల్లో కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపింది. సాధారణ ప్రజల జీవితాలకు సంబంధించిన అంశాన్ని స్వాతంత్ర్య పోరాటంతో అనుసంధానించడం ద్వారా ఆయన ప్రజా ఉద్యమానికి మరింత విస్తృత రూపాన్ని ఇచ్చారు.
గాంధీజీకి స్వాతంత్ర్యం అంటే కేవలం విదేశీ పాలన నుంచి విముక్తి మాత్రమే కాదు. ప్రతి వ్యక్తికి గౌరవం, సమానత్వం, సామాజిక న్యాయం లభించే సమాజాన్ని నిర్మించడమే నిజమైన స్వరాజ్యమని ఆయన భావించారు. గ్రామీణ భారత అభివృద్ధి, స్వయం సమృద్ధి, పరిశుభ్రత, పేదల సంక్షేమం వంటి అంశాలకు ఆయన ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
సమాజంలో ఉన్న అసమానతలను తొలగించేందుకు కూడా గాంధీజీ నిరంతరం ప్రయత్నించారు. కుల వివక్ష, అంటరానితనం వంటి సామాజిక సమస్యలపై ఆయన ప్రజల్లో చైతన్యం కల్పించారు. సమాజంలోని ప్రతి మనిషికి గౌరవం లభించాలనే ఆలోచనను ఆయన బలంగా ముందుకు తీసుకెళ్లారు.
గాంధీజీ జీవితం మనకు మరో ముఖ్యమైన సందేశాన్ని అందిస్తుంది. మార్పు కోసం ముందుగా మనలోనే మార్పు రావాలని ఆయన నమ్మారు. మాటలకంటే ఆచరణకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. సాదాసీదా జీవనం, స్వయం నియంత్రణ, క్రమశిక్షణ, సేవాభావం ఆయన వ్యక్తిత్వంలో కనిపించే ముఖ్యమైన లక్షణాలు.
గాంధీ జయంతి సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, విద్యాసంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, వివిధ సామాజిక సంస్థలు కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాయి. గాంధీజీ చిత్రపటానికి పూలమాలలు వేసి నివాళులు అర్పించడం మాత్రమే కాకుండా పరిశుభ్రత కార్యక్రమాలు, అవగాహన కార్యక్రమాలు, సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ద్వారా ఆయన సందేశాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం జరుగుతుంది.
అయితే గాంధీ జయంతి యొక్క అసలు ప్రాముఖ్యత ఒకరోజు జరిగే కార్యక్రమాల్లోనే పరిమితం కాకూడదు. మన రోజువారీ జీవితంలో సత్యం, అహింస, సహనం, పరస్పర గౌరవం, సామాజిక బాధ్యత వంటి విలువలను పాటించడమే గాంధీజీకి నిజమైన నివాళి. సోషల్ మీడియా, రాజకీయ విభేదాలు, సామాజిక ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న ప్రస్తుత కాలంలో ఒకరినొకరు గౌరవించుకోవడం, భిన్నాభిప్రాయాలను శాంతియుతంగా వ్యక్తం చేయడం మరింత అవసరంగా మారింది.
నేటి యువత గాంధీజీ జీవితాన్ని కేవలం చరిత్ర పాఠంగా కాకుండా ఒక ఆలోచనా ప్రయాణంగా చూడాలి. సమస్యలు వచ్చినప్పుడు హింసకు దూరంగా ఉండటం, నిజాయితీగా వ్యవహరించడం, సమాజానికి ఉపయోగపడే పనులు చేయడం, బలహీన వర్గాలకు అండగా నిలవడం వంటి అంశాలను జీవితంలో ఆచరించాలి.
గాంధీజీ చూపించిన మార్గాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ పూర్తిగా అనుసరించాలా లేదా అనే విషయం వ్యక్తిగత ఆలోచనకు సంబంధించినదే అయినప్పటికీ, సత్యం, శాంతి, మానవ గౌరవం, సామాజిక బాధ్యత వంటి విలువలు నేటికీ ప్రాధాన్యం కలిగినవే. అందుకే గాంధీ జయంతి ప్రతి తరానికి ఒకసారి ఆత్మపరిశీలన చేసుకునే అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.
మహాత్మా గాంధీ జీవితం మనకు చెప్పే ముఖ్యమైన సందేశం ఏమిటంటే — సమాజంలో పెద్ద మార్పు రావాలంటే ప్రతి వ్యక్తి తన వంతు బాధ్యతను నిర్వర్తించాలి. సత్యం కోసం నిలబడటం, అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించడం, ఇతరుల హక్కులను గౌరవించడం, శాంతియుత మార్గాలను ఎంచుకోవడం ద్వారా సమాజాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు.
గాంధీ జయంతి సందర్భంగా మహాత్ముడిని స్మరించుకోవడం అంటే కేవలం ఆయన విగ్రహానికి పూలమాల వేయడం కాదు. ఆయన జీవితంలో మనకు నచ్చిన విలువలను గుర్తించి, వాటిని మన జీవితంలో ఎంతవరకు ఆచరిస్తున్నామో పరిశీలించుకోవడం. అదే గాంధీజీకి అర్థవంతమైన నివాళి.
అక్టోబర్ 2 — గాంధీ జయంతి సందర్భంగా మహాత్మా గాంధీజీకి స్వాతంత్ర భారత న్యూస్ తరఫున ఘన నివాళులు.